Heb ik ADHD?
Heb ik ADHD?
Herkennen begint met weten waar u op let.
Vergeetachtig, snel afgeleid of altijd onrustig? Dat kan bij ADHD passen, maar ook bij iets anders. Met de zelftest krijgt u een eerste indruk.
De zelftest is de ASRS, een vragenlijst van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor volwassenen. De uitslag is geen diagnose, maar wel een goed begin van het gesprek met uw huisarts. Op deze pagina leest u ook wat ADHD is en hoe het verder gaat.
- Vragen
- 18Zes kernvragen en twaalf aanvullende vragen.
- Duur
- ± 5 minU ziet de uitslag direct na de laatste vraag.
- Periode
- 6 mndDe vragen gaan over de afgelopen zes maanden.
- Privacy
- AnoniemUw antwoorden worden niet opgeslagen of verstuurd.
De zelftest
Passen uw klachten bij ADHD?
Beantwoord 18 vragen over de afgelopen zes maanden. Kies steeds het antwoord dat het best beschrijft hoe u zich voelde en gedroeg.
ASRS-v1.1 · WHO
In vijf minuten een eerste indruk.
- Gratis en anoniem: u hoeft niets in te vullen over uzelf
- Eén vraag per keer, u kunt altijd terug
- Direct uw uitslag, met uitleg en vervolgstappen
- Uitslag printen of bewaren voor uw huisarts
Zo vult u hem goed in
- Denk aan de afgelopen zes maanden, niet alleen aan vandaag.
- Ga uit van een gewone week, niet van uw beste of slechtste dagen.
- Kies het antwoord dat het best past. Twijfelt u, volg dan uw eerste gevoel.
Geen diagnose
De zelftest is bedoeld voor volwassenen vanaf 18 jaar en geeft een indicatie. Alleen een volledig onderzoek kan uitwijzen of u ADHD heeft.
Over de test
Een erkende vragenlijst, uitgelegd.
De ASRS (Adult ADHD Self-Report Scale) is ontwikkeld door een werkgroep van de WHO, met onder meer onderzoekers van Harvard. Hij wordt wereldwijd gebruikt om ADHD-klachten bij volwassenen te signaleren.
Zo wordt de uitslag bepaald
Bij elke kernvraag telt een antwoord mee als het in een donker vakje valt. Bij vier of meer van de zes is verder onderzoek zinvol.
| Kernvraag | Nooit | Zelden | Soms | Vaak | Zeer vaak |
|---|---|---|---|---|---|
| 1Taken afronden | telt niet mee | telt niet mee | telt mee | telt mee | telt mee |
| 2Organiseren | telt niet mee | telt niet mee | telt mee | telt mee | telt mee |
| 3Afspraken onthouden | telt niet mee | telt niet mee | telt mee | telt mee | telt mee |
| 4Uitstellen | telt niet mee | telt niet mee | telt niet mee | telt mee | telt mee |
| 5Niet stil kunnen zitten | telt niet mee | telt niet mee | telt niet mee | telt mee | telt mee |
| 6Gedreven als door een motor | telt niet mee | telt niet mee | telt niet mee | telt mee | telt mee |
Donker vakje: dit antwoord telt mee
Deel A: zes kernvragen
Deze vragen voorspellen het best of iemand ADHD kan hebben. In het oorspronkelijke onderzoek deden ze dat zelfs beter dan alle 18 vragen samen.
Deel B: twaalf aanvullende vragen
Deel B telt niet mee in de uitslag. De antwoorden geven wel extra aanknopingspunten, die u terugziet bij uw uitslag.
Wat de test niet kan
De test vraagt niet naar uw kindertijd en kan ADHD niet onderscheiden van andere oorzaken, zoals stress, somberheid of slaaptekort. Daarvoor is een volledig onderzoek nodig.
Bron: Kessler RC e.a. (2005). The World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS): a short screening scale for use in the general population. Psychological Medicine 35(2), 245–256. Vragenlijst ASRS-v1.1, © World Health Organization 2004. Vraag 1 tot en met 6 volgen de officiële Nederlandse vertaling.
Wat is ADHD?
Drie kernkenmerken, bij iedereen anders.
ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) is een neurobiologische aandoening die in de kindertijd begint. Bij volwassenen uit ze zich vaak minder zichtbaar, en meer van binnen.
Aandachtstekort
Snel afgeleid, moeite om te beginnen of af te maken, dingen vergeten of kwijtraken. Sommige mensen herkennen ook hyperfocus op wat hen boeit.
Hyperactiviteit
Bij volwassenen vaak innerlijk: een hoofd dat altijd aan staat, moeite met ontspannen of stilzitten.
Impulsiviteit
Eerst doen, dan denken. Anderen onderbreken, snelle beslissingen, moeite met wachten.
Drie vormen
Volgens de DSM-5, het handboek dat artsen en psychologen gebruiken, zijn er drie vormen van ADHD.
- Overwegend onoplettendVooral kenmerken van aandachtstekort. Dit heette vroeger ook wel ADD.
- Overwegend hyperactief-impulsiefVooral kenmerken van hyperactiviteit en impulsiviteit.
- GecombineerdKenmerken van zowel aandachtstekort als hyperactiviteit en impulsiviteit.
Neurobiologisch
Wat er in de hersenen gebeurt
Bij ADHD werkt de signaaloverdracht in de hersenen anders, vooral in de prefrontale cortex. Dat is het deel vooraan in de hersenen dat helpt bij plannen, aandacht vasthouden en impulsen afremmen.
Zenuwcellen geven daar signalen aan elkaar door met de stoffen dopamine en noradrenaline. De meest gebruikte verklaring is dat er bij ADHD minder van deze stoffen tussen de cellen beschikbaar is. Het signaal komt dan minder goed door.
ADHD is dus geen kwestie van niet willen of van opvoeding. Het is voor een groot deel erfelijk: 70 tot 80 procent van de verschillen tussen mensen komt door aanleg.
Medicatie zorgt ervoor dat dopamine en noradrenaline langer beschikbaar blijven. Daarom helpt het veel volwassenen met ADHD.
Genoeg dopamine en noradrenaline tussen de cellen. De volgende cel wordt goed geactiveerd en geeft het signaal door.
Wat betekent dat?
De prefrontale cortex werkt als een regelcentrum. Het filtert wat belangrijk is, houdt de aandacht bij een taak en remt een impuls af. Ook aan een saaie taak kunt u beginnen en die afmaken.
Minder van deze stoffen tussen de cellen. Minder ontvangers worden geraakt en de volgende cel wordt minder geactiveerd.
Wat betekent dat?
Het regelcentrum krijgt te weinig door. Daardoor komen juist méér prikkels ongefilterd binnen, springt de aandacht naar wat nieuw of spannend is en wordt een impuls minder goed afgeremd. Een saaie taak kost veel moeite. Iets wat u boeit lukt wél, soms met hyperfocus.
- Dopamine en noradrenaline
- Ontvanger op de volgende cel
- Pompje dat de stof weer opneemt
Een vereenvoudigde tekening. In werkelijkheid gaat het om netwerken van hersengebieden, en het verschilt per persoon.
Wanneer is het ADHD?
Iedereen herkent wel iets. Dit maakt het verschil.
Vergeten of afgeleid raken overkomt iedereen weleens. Van ADHD is pas sprake als aan al deze voorwaarden uit de DSM-5 wordt voldaan.
Genoeg kenmerken
Bij volwassenen minimaal vijf kenmerken van aandachtstekort, of vijf van hyperactiviteit en impulsiviteit, of beide.
Al langere tijd
De kenmerken zijn er al minstens zes maanden.
Al vanaf de kindertijd
Een aantal kenmerken was al aanwezig vóór uw twaalfde.
In meerdere situaties
Bijvoorbeeld thuis én op het werk, op school of in contact met anderen.
Duidelijke belemmering
De kenmerken staan uw functioneren in het dagelijks leven duidelijk in de weg.
Geen betere verklaring
De klachten zijn niet beter te verklaren door een andere aandoening.
Of iets anders?
Op ADHD lijken is nog geen ADHD.
Onrust, vergeetachtigheid of concentratieproblemen kunnen ook andere oorzaken hebben. Een zelftest kan dat verschil niet maken, een onderzoek wel.
Vergelijkbare klachten kunnen komen door
- Langdurige stress
- Angst
- Somberheid
- Traumatische ervaringen
- Slaapproblemen
- Een lichamelijke aandoening
- Medicatie
- Alcohol of drugs
- Aangeleerde patronen
ADHD én iets anders
Iemand kan ADHD hebben én last hebben van angst, somberheid of slaapproblemen. Daarom kijken wij altijd naar het totaalbeeld.
Hoe verder
Van zelftest naar duidelijkheid.
Voor onderzoek bij ons heeft u een verwijzing nodig. Zo ziet de route eruit.
Bespreek het met uw huisarts
Neem uw uitslag mee, of de punten waarin u zich herkende. Vertel ook of u deze klachten al van vroeger kent.
Uw huisarts verwijst
Past onderzoek bij uw klachten, dan kan uw huisarts u via ZorgDomein naar ons verwijzen.
Zo werkt verwijzenWij nemen contact op
Wij beoordelen uw aanmelding en plannen uw eerste afspraak. Voor diagnostiek geldt een wachttijd.
Bekijk de wachttijdHet onderzoek
Met informatie uit uw kindertijd, het DIVA-5-interview en een medische intake brengen wij het totaalbeeld in kaart.
Over het onderzoek
Veelgestelde vragen
Vragen over de zelftest.
- Nee. De zelftest geeft een indicatie. Alleen een volledig onderzoek kan uitwijzen of u ADHD heeft. Herkent u zich in de uitslag, bespreek die dan met uw huisarts.
- Nee. Uw antwoorden worden niet opgeslagen en niet verstuurd. Ze verdwijnen zodra u de pagina sluit of opnieuw laadt. Wilt u de uitslag bewaren, gebruik dan 'Print of bewaar als pdf'.
- Uit onderzoek blijkt dat deze zes kernvragen het best voorspellen of iemand ADHD kan hebben. De twaalf andere vragen geven extra informatie, maar tellen volgens de richtlijn bij deze vragenlijst niet mee in de uitslag.
- Een zelftest kan klachten missen. Heeft u in uw dagelijks leven veel last van uw klachten, bespreek ze dan met uw huisarts. Die kan samen met u kijken wat er speelt.
- Niet per se. Ook stress, slaaptekort, somberheid of angst kunnen zulke klachten geven. Voor de diagnose ADHD kijken wij onder meer naar uw kindertijd en naar andere mogelijke oorzaken.
- Ja, zo vaak als u wilt. Ga bij elke vraag uit van de afgelopen zes maanden, en van een gewone week.
- Nee. De ASRS is bedoeld voor volwassenen vanaf 18 jaar. ADHD Medisch Centrum is gespecialiseerd in ADHD bij volwassenen.
- Ja. Voor diagnostiek en behandeling heeft u een verwijzing nodig van uw huisarts of een andere bevoegde verwijzer.